سخنرانى [ در جمع ايرانيان مقيم خارج ( سقوط حتمى رژيم و تحول درونى مردم ) ] زمان : 10 آبان 1357 / 29 ذى القعدة 1398 مكان : پاريس ، نوفل لوشاتو موضوع : سقوط حتمى رژيم شاهنشاهى و تحول درونى مردم حضار : دانشجويان و ايرانيان مقيم خارج [ بسم اللَّه الرحمن الرحيم ] روحيه‌هاى انقلابى بيمانند در ايران . . . گمان ندارم كه ايران يك وضع مشابهى در مملكتى [ داشته باشد ] يك جهت مربوط به مردم است ، يك جهت مربوط به شاه و دولت شاه است . اين دوتا - نه در طرف ملتش و نه در طرف شاه و حكومتش - من گمان ندارم در هيچ جا مشابه داشته باشد . اما در طرف ملت ؛ اين قيامى كه ملت ما كرده است و اين اوجى كه دارد اين قيام و حالا به مرتبهء [ اعلا ] رسيده است در طول تاريخ ما نداريم بلكه در طول چندين سال در تاريخ . . . كه يك ملتى اين طور خودكار شده باشد . يكوقتى كه اگر بازار يك شهر را مىخواستند ببندند اين شايد امكان نداشت ، مثلًا حالا بازار قم كه بازار خوبى است شايد اگر علماى قم هم به مردم مىگفتند بازار را مردم [ ببندند ] نمىكردند ، امكان داشت و كم كم رسيد به اينجا كه . . . مردم وقتى كه يك حادثه‌اى پيش مىآمد و به علما جسارت مىكردند تعطيل مىكردند لكن با يك نحو غمگينى و نگرانى ؛ الآن وضع جورى شده است كه هر امر جزئى يا بهانهء جزئى كه دست مردم مىآيد بازارها را تعطيل مىكنند ! قم نه ، همه شهرها . سرتاسر ايران وضع اين طور شده است كه بازار ايران ، بازارِ - به اصطلاح اينها - اين بازار تهران يك بازارِ سياسى است ، الآن به وضع تعطيل يا نيمه تعطيل [ است ] . ايران بخصوص بازارش ، بخصوص كسبش اين طور شده و اين مردمى كه آن وقت تعطيل يك روز ناگوار بود برايشان ، حالا اگر به آنها بگويند باز كنيد ، ناگوار است . الآن گاهى وقتها شكايت كردند از اينكه مثلًا فلان آقا گفته است كه خوب مردم بروند و كسبشان را بكنند . . . مردم ناراحت مىشدند يا اگر يك سفارشى مىشد كه مثلًا ديگر تعطيل بس است ، در حين